کتاب چگونه مشکل‌گشا شویم؟

تنها در خانه!

سه سالی بود که ازدواج کرده بود. مثل هر روز شوهرش سر کار رفته بود. ساعت حدود ۹ صبح بود که زنگ خانه به صدا درآمد. از چشمیِ در که نگاه کرد، از تعجب خشکش زد. برادر شوهرش بود که معلوم نبود برای چه کاری از شهرستان آمده است؛ آن هم بی‌خبر! زن مانده بود چه کار کند؟ به شوهرش تلفن کند تا خودش را برساند؟ در را باز کند و برادر شوهر را دعوت کند که وارد خانه شود؟ در را باز ولی عذرخواهی کند که چون شوهرش خانه نیست، نمی‌تواند اجازه بدهد نامحرم وارد خانه شود؟ وانمود کند که کسی خانه نیست و در را باز نکند؟…

موقعیت دشواری بود. راه‌حل اول که منتفی بود؛ چون در بهترین حالت، اگر شوهرش می‌توانست مرخصی بگیرد، دست‌کم دو سه ساعتی طول می‌کشید تا به خانه برسد. اگر تعارف می‌کرد داخل، با مسئله شرعی خلوت با نامحرم چه می‌کرد؟ اگر باز کند و راه ندهد، با دلخوری او و حرف و حدیث‌های سایر بستگان چه کند که خواهند گفت فلانی برادر شوهرش را که از راه دوری آمده، به خانه‌اش راه نداده است؟ اگر هم وانمود کند که خانه نیست، شاید مهمان ناخوانده با برادرش تماس بگیرد و متوجه شوند که او خانه است و در را باز نکرده است و…

شما بودید چه می‌کردید؟ اگر همسرتان بود، انتظار داشتید چگونه رفتار کند؟
قبل از این که راه‌حلی را بیان کنم که این خانم برای حل مسئله‌اش پیدا کرد، لازم است به چند نکته اشاره کنم:

در زندگی همه ما، هر روز مسئله‌های کوچک و بزرگی پیش می‌آید که مهارت ما در حل مناسب آن‌ها، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت ما از زندگی دارد؛

بسیاری از ناکامی‌های ما در طول زندگی و پشیمانی‌هایی که امروز بابت عملکردهای دیروزمان داریم و حسرت‌هایی که برای از دست‌دادن فرصت‌هایی می‌خوریم، و رنج‌هایی که به خاطر رفتارهای ناخوشایند خود با دیگران (و وارونه‌اش) می‌کشیم، ریشه در شیوه‌های نادرست و ناکارآمدی دارد که پیش‌تر برای حل مسئله‌های زندگی‌مان به کار گرفته‌ایم؛

بهترین راهی که می‌توانیم در آینده با رضایت خاطر به گذشته‌مان نگاه کنیم و با افتخار از آن یاد کنیم، این است که از همین امروز، مهارت حل مسئله را در خود پرورش دهیم و تقویت کنیم.

۱) راه‌حل زیرکانة خانم!
سرانجام فکری به خاطرش رسید. به خانمی از همسایگانش که با هم دوست بودند، تلفن زد و گفت: «زود بیا دم در خانه ما و از من بخواه که با هم برویم جایی.»
دوستش گفت: «برای چی؟ کجا؟»
خانم پاسخ داد: «فعلاً نپرس، بعد برایت می‌گویم.»

او بعد از این هماهنگی، در را به روی برادر شوهرش باز کرد و تعارف کرد داخل بیاید و عذرخواهی کرد که با تأخیر در را باز کرده چون دستش بند بوده است. در فاصله سلام و احوال‌پرسی و راهنمایی کردن او به داخل سالن و نشستن او، صدای زنگ در آمد و خانم به سمت در رفت و کمی بعد، خانم دیگری همراه او وارد و به اتاق پذیرایی دعوت شد. سپس خانم صاحب‌خانه به طرف برادر شوهر رفت و گفت که دوستش آمده و قرار است با هم جایی بروند و تا او صبحانه‌ای بخورد و استراحتی بکند، برگشته است.

سپس برای او صبحانه‌ای آماده کرد و باز عذرخواهی کرد و به همراه فرشتۀ نجاتش از خانه بیرون رفت و به خانۀ دوستش رفت و از آنجا هم با همسرش تماس گرفت و خواست اگر می‌تواند امروز زودتر بیاید خانه.

نکته مهم دیگری که از داستان بالا (که برگرفته از رویدادی واقعی بود) به دست می‌آید، این است که برای اینکه بندۀ خوبی برای خدا باشیم، تنها آگاهی از احکام دینی کافی نیست؛ بلکه چون برای اجرای آنچه خدای تعالی از ما می‌خواهد، راه‌های گوناگونی وجود دارد، ما باید این مهارت را داشته باشیم که از بین آن‌ها، راهی را پیدا کنیم که هم رضایت پروردگار حاصل شود و هم تا حد امکان، جنبه‌های اجتماعی و عرفی در نظر گرفته شود.

در ماجرای فوق، اگر خانم به جای راه‌حلی که در نهایت اجرا کرد، در را باز می‌کرد و اجازه ورود نمی‌داد یا اصلاً باز نمی‌کرد، باز هم حکم شرعی دربارۀ خلوت نکردن با مرد نامحرم را پیاده کرده بود؛ ولی به احتمال زیاد، مشکلات خانوادگی‌ای برایش پیش می‌آمد که شاید مدت‌ها او و همسرش را درگیر می‌کرد.

بنابراین برای اینکه دیندار بهتری باشیم، لازم است مهارت حل مسئله را در خود تقویت کنیم.
در این مهارت ما می‌آموزیم چگونه از توانایی تفکری که خدای تعالی به ما عنایت کرده برای حل مشکلات زندگی استفاده کنیم؛ لذا می‌توان گفت که توصیه‌ها و تأکیدهای فراوانی که در آموزه‌های دینی نسبت به تفکر وجود دارد، شامل این مهارت نیز می‌شود.