کتاب حقوق شهروندی

کنارم ایستاد و زل زد به لای نرده‌های بلند فیروزه‌ای وسط دانشگاه. دستش را از جیبش درآورد، به ساعت مچی‌اش نگاهی کرد و گفت:
«اگه منتظر کسی نیستین، می‌تونم اینجا بشینم؟»

گفتم: «اختیار دارین.»
با خودم گفتم: «عجب! من خیلی بندرت جمله‌ی «اختیار دارین» رو استفاده می‌کنم.» عادتی که داشتم با کلمه‌ها خیلی بازی می‌کردم، ولی هیچ‌وقت این جمله را به کار نمی‌بردم.

به خودم می‌گفتم واقعاً چقدر «اختیار» داشت؟ چقدر اختیار داریم؟ اصلاً ما اختیار چه چیزهایی را داریم و اختیار چه چیزهایی را نداریم؟
تا اینکه رسیدم به حقوق شهروندی و اینکه چرا ما هیچ‌وقت این حقوق‌مون را جدّی نگرفتیم و حتی شناخت دقیقی از آن‌ها نداریم. اصلاً حقوق شهروندی یعنی چه؟

یکی از وظایف شهروندی ما، شناخت حقوق خود و دیگران و جدی گرفتن این حقوق است.
در حکومت دینی، حاکمان موظف به احترام به حقوق رعیت و مردم هستند و کارگزارانی که این حقوق را نادیده بگیرند، به جانور درنده‌ی آزاردهنده تشبیه شده‌اند.

امیرالمؤمنین علی (ع) به مالک اشتر [آن هنگام که به حکومت بر مردم مصر منصوب شد]:
«قلب خود را از مهربانی و دوستی و لطف بر مردمان لبریز ساز و مبادا نسبت به آنان چون جانور درنده‌ی آزاردهنده باشی که خوردنشان را غنیمت شماری، زیرا مردم دو دسته‌اند؛ دسته‌ای برادر دینی‌اند و گروهی دیگر در آفرینش با تو همانند.»