کتاب سبک زندگی رضوی 9

هسته مرکزی و پایه اساسی خانواده با پیمان زیبای ازدواج زن و مرد شکل می‌گیرد. با پیوند زناشویی، زیباترین و دوست‌داشتنی‌ترین بنا ساخته شده و زمینه دوری از تنیدگی‌های روحی و رسیدن به ساحل آرامش برای آنان فراهم می‌گردد. با تشکیل نخستین حلقه خانواده، بهترین کانون برای تولید نسل بشر و عالی‌ترین بستر برای تربیت و رشد مادی و معنوی اعضای آن فراهم می‌شود.

این نهاد مهم اجتماعی، با ایفای نقش‌های تربیتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی تأثیر بسزایی در اصلاح سبک زندگی بر عهده دارد، ولی امروزه خانواده با چالش‌های مختلفی روبه‌رو است که بیشتر آنها زاییده ورود سبک‌های جدید زندگی در جامعه اسلامی ایران است. بالا رفتن سن ازدواج، افزایش نرخ طلاق در جامعه از پیامدهای تغییر سبک زندگی ایرانی اسلامی است. در کنار این آسیب‌ها، نهاد مقدس خانواده، با پدیده شوم دیگری به نام خیانت مواجه شده است.

خیانت، پیامدهای بسیار منفی در زندگی زوجین برجا می‌گذارد که کمترین آن، از بین رفتن حس اعتماد میان زن و مرد خواهد بود. از دست دادن تعادل عاطفی و روانی فرد خیانت‌دیده و ویران شدن پایه‌های زندگی مشترک و بروز پدیده طلاق از دیگر آثار مخرب و ویرانگر خیانت است. عهدشکنی زناشویی همانند بسیاری از پدیده‌های اجتماعی تابع عوامل متعددی است؛ یکی از مهم‌ترین عوامل بروز این معضل اخلاقی و اجتماعی، مربوط به نحوه ارتباط زناشویی است.

وجود نارضایتی در روابط زناشویی و برطرف نشدن نیازهای عاطفی زوجین می‌تواند زمینه‌ساز بروز خیانت زناشویی شود. فقدان محبت و صمیمیت، احساس تنهایی به دلیل کم‌حرف بودن یا صحبت نکردن همسر، مشکلات شغلی همسران و عدم تعامل کافی و صحیح با یکدیگر، قهرهای طولانی و عدم تفاهم در زندگی مشترک، نبود برنامه‌ریزی مناسب برای کار و گذراندن اوقات فراغت، آزار روحی و روانی همسر، نارضایتی از ظاهر جسمانی همسر و بی‌توجهی به نیازهای همسر از جلوه‌های نارضایتی عاطفی میان همسران است. در کنار نارضایتی عاطفی، نارضایتی جنسی نیز می‌تواند نقش بسزایی در بروز خیانت میان زوجین داشته باشد. عدم ارضای کامل جنسی همسران و بی‌توجهی به نیازهای جنسی یکدیگر از جمله موارد مهم در ایجاد نارضایتی جنسی است.

در کنار ارتباط زناشویی، زمینه‌های فردی و شخصیتی مانند خودشیفتگی، تنوع‌طلبی و انتقام‌جویی زمینه بروز این آسیب اجتماعی را هموار می‌کند.
افزون بر این عوامل، شرایط کاری و ارتباط مستمر و مدیریت‌نشده در محیط کار، در سبک زندگی کنونی مردم و تأثیرات مخرب برخی از شبکه‌های اجتماعی و شبکه‌های ماهواره‌ای را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. این شبکه‌ها با عادی جلوه دادن روابط جنسی خارج از چارچوب و قبح‌زدایی از آن به دنبال هویت‌زدایی از خانواده هستند؛ از این‌رو از بازیگران اصلی رواج پدیده خیانت زناشویی به شمار می‌روند.

بررسی بروز آسیب‌هایی نظیر خیانت و طلاق در کانون خانواده این حقیقت را آشکار می‌سازد که در کنار ضعف باورها و اعتقادات، عدم برخورداری زوجین از آگاهی‌های لازم و نداشتن مهارت‌های لازم برای زندگی مشترک مهم‌ترین عامل بروز این آسیب‌ها است که نهال نوپای خانواده را با آسیب‌های فراوانی روبه‌رو می‌کند.

در این میان، بهره‌گیری از سرچشمه سعادت آسمانی اهل‌بیت به‌ویژه عالم آل محمد (علیه‌السلام)، بهترین و مطمئن‌ترین راه برای دست یافتن به سبک صحیح همسرداری و فراگرفتن مهارت‌های لازم برای زندگی مشترک است؛ چراکه ایشان به منبع وحی الهی متصل بوده و از مقام عصمت برخوردارند؛ از این‌رو سبک و روش زندگی حاملان کلام الهی و مفسران آخرین نامه الهی می‌تواند تضمین‌کننده کامیابی و سعادت دنیوی و اخروی انسان باشد.

بررسی سخنان و سیره هشتمین پیشوای شیعیان (علیه‌السلام) دربردارنده مضامین عالی در ارتباط با مهارت همسرداری است که استفاده از آبشخور معارف این امام همام می‌تواند مسیر زندگی همسران را روشن کرده و زمینه تحکیم بنیان خانواده را فراهم آورد.

رسالت این نوشته آن است که با بهره‌گیری از کلمات و سیره حضرت رضا (علیه‌السلام) افقی تازه در زمینه شاخصه‌های همسر مطلوب و همچنین آیین همسرداری پیش روی جویندگان معارف ناب رضوی باز کند.
قبل از ورود به بحث، نمونه‌هایی از سیره و سخنان ناب رضوی در ارتباط با خانواده و مهارت ارتباطی همسران اشاره می‌شود:

• حضرت رضا (علیه‌السلام) خانه را محل آرامش می‌دانست؛ از این‌رو هیچ‌کس در منزل و در حضور حضرت صدایش را بلند نمی‌کرد.

• ایشان تأمین رفاه و آسایش خانواده را برای کسانی که از امکانات و وضعیت خوب اقتصادی برخوردارند، لازم می‌شمرد و می‌فرمود: «شایسته است که مرد از نظر مالی به خانواده‌اش بیشتر توجه کند تا آرزوی مرگ او را در سر نداشته باشند».

• اهمیت زیادی برای کسب روزی حلال برای خانواده قائل بود و می‌فرمود: «هر کس روزی را از راه حلالش بجوید و برای خود و خانواده‌اش هزینه کند، پاداشش بیشتر از اجر جهادکننده در راه خداست».

• همواره بر خوش‌اخلاقی و خوش‌رفتاری با خانواده توصیه می‌کرد.

• همیشه بر اعتدال و میانه‌روی در امور زندگی سفارش می‌فرمود.