کتاب زندگی معنوی (دفتر دهم: تبتل)

از آنجا که مسئلهٔ بخشش، ارتباط مستقیمی با موضوع ثروت یا فقر و غنا دارد، شایسته است جایگاه آن بررسی شود. سؤال اصلی این است:
آیا ثروت خوب است یا بد؟

دو مفهومی که هر مکتب اجتماعی، از جمله اسلام، به آن توجه دارد، «فقر» و «غنا» است. اگر دیدگاه دین نسبت به ثروت، نگاهی منفی و همراه با مذمت باشد، و اسلام غنا را امری پلید بداند، طبیعی است که رفتار اقتصادی حکومت اسلامی و همچنین رفتار اجتماعی مسلمانان، متناسب با همین دیدگاه شکل خواهد گرفت.

اما اگر دین، ثروت را ستایش کند و فقر را عنصری نکوهیده و ناپسند معرفی نماید، رفتارهای فردی و اجتماعی نیز متفاوت و متناسب با این نگرش خواهند شد.

یک جامعهٔ فقیر، با مشکلات فراوانی دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ در حالی‌که جامعه‌ای که موفق به رفع فقر و محرومیت شود، می‌تواند از آسیب‌های فرهنگی و روانی بکاهد و بستر شکوفایی استعدادها را فراهم آورد.

ثروت همواره با زشتی‌ها و زیبایی‌های مختلفی همراه بوده است، همان‌گونه که فقر نیز با رنج‌ها و ارزش‌های متنوعی همراه می‌شود.

در نهایت، این پرسش‌ها مطرح است:
آیا پول امری پسندیده است یا ناپسند؟
ثروت باارزش است یا بی‌ارزش؟
آیا باید به انسان ثروتمند نگاهی مثبت داشت یا منفی؟
فقر نکوهیده است یا زیبا؟

برای پاسخ به این پرسش‌ها، باید به متون دینی مراجعه کرد؛ اما پیش از آن، ضروری است معنای فقر را بررسی کنیم تا روشن شود که کدام نوع از فقر، مورد ارزیابی و نقد است.