کتاب خودباوری – سبک زندگی توحیدی و موفقیت الهی (2)

روزی رسول خدا(ص) از جایی عبور میکرد، مردمی دید که میخندیدند. آن حضرت(ص) ایستاد پرسید: آیا میخندید؟ اگر شما میدیدید آنچه را که من میبینم (از عذاب های الهی) حتما کمتر خنده میکردید و گریه هایتان بیشتر میشد: جبرئیل نازل شد و عرض کرد یا رسولالله خدایت سلام میرساند و میفرماید: به بندگانم خبر ده که من آن آمرزندۀ مهربانم. ام سلمه گفت از رسول خدا شنیدم که فرمود: خدا تعجب میکند از ناامیدی بندگان خود با اینکه رحمتش بر همه چیز وسعت دارد.

در زمان امام سجاد(ع) شخصی به نام زهوی کسی را کشت و به خاطر این قتل دیوانه شد. روزی امام(ع) او را دید که دائم میخندد. از علت خنده او جویا شد. گفتند به خاطر قتلی که انجام داده دیوانه شده است و دائم میخندد. امام زین العابدین(ع) فرمود: ناامیدی از رحمت خداوند گناهش بیشتر از قتلی است که مرتکب شده است. اعتماد به نفس باعث میشود که فرد با وجود تمام مشکلات و موانع، نهراسد و از سعی و تلاش خویش نکاهد. او موانع را تجربه هایی میبیند تا راههای خطا را با آنها بشناسد و با تغییر دادن مسیر به اهداف دلخواه نزدیک شده به آنها دست یابد.

اعتماد به نفس شخص را در موقعیتی قرار میدهد که به راحتی تسلیم شرایط نگردد، از خواست و هدف خویش صرف نظر نکند و با خودباوری از توانمندی های خویش جهت نیل به هدف بهره گیرد. شخصی که با اعتماد به نفس است به خود احترام میگذارد و به همین دلیل از احترام گذاشتن به دیگران دریغ نمی ورزد. او با اعتماد به داشته های خویش و با داشتن همت بلند به آرزوهای دور اما حاصل شدنی فکر میکند و با برداشتن گام های کوچک اهداف بلند را تعقیب مینماید.

تلاش و کوشش چنین شخصی این است که دائما عیب ها و نقص های خویش را رصد کند تا از آنها بکاهد و نیز نقاط قوت خویش را بازشناسی کند تا آنها را تقویت نماید. زمانی که شخص به خودارزشمندی می رسد میتواند با حوادث کنار آید، او به خود قوت قلب میدهد و با کسب تجربه از خطاهای گذشته سعی دارد خودش را به ظهور برساند. اعتماد به نفس موجب میشود شخص بتواند گذشت از دیگران را تجربه کند، لب به تمسخر دیگران نگشاید، با خود و دیگران دشمنی نکند، نقص های دیگران را برجسته نماید، بی انضباطی پیشه نکرده مهربان و خوش ذهن باشد.

افرادی که دارای اعتماد به نفس بالا میباشند درکی روشن از خود دارند، آنها خواسته های خود را میشناسند، به ارزش های خود واقف اند، توان تغییر خویش رادارند، در مواجهه با حوادث همواره جنبه های مثبت را مشاهده میکنند، آنها ماهرانه رفتار می نمایند، آرامش خویش را از دست نمیدهند، صادق و بی ریا عمل میکنند، هرگز از دیگران سوءاستفاده نمیکنند، اغلب سرزنده و بانشاط اند و معمولا به شکلی مبتکرانه تدبیر مینمایند.

در برابر، کسانی که از اعتماد به نفس پایین برخوردارند از پذیرش نقاط قوت دیگران عاجزند، توان تحسین دیگران را ندارند، قدرت بخشش و گذشت در آنها ضعیف است، کینه و دشمنی را درون خود پرورش

میدهند، در گفتگوها کمتر مشارکت میکنند، از ریسک کردن می هراسند، در مواجهه با شکست ناتوانند، همیشه به دنبال به دست آوردن نظر دیگران میباشند، به گونه ای زندگی میکنند که دیگران میخواهند،

شیوه های معقول دفاع از خویش و انتقاد کردن را نمیدانند، کمتر صداقت به خرج میدهند، در صدد کشف استعدادهای خویش برنمی آیند، بی هدفند یا اهداف رؤیایی را در سر میپرورانند، توان تغییر خویش را

ندارند، بیش از اندازه در گذشته و آینده نامعلوم سیر میکنند، جهت نیل به اهداف ارزشمند کمتر از خود همت بلند نشان میدهند، مولّد نیستند، از تعارضات درونی رنج میبرند، از شکست ها تجربه نمی اندوزند، از آنها کمتر برخورد منطقی دیده میشود و کمتر خودشان هستند. اعتماد به نفس مهم است؛ زیرا:

•  به انسان خودباوری میدهد.
•  موجب احترام به خود و دیگران میگردد.
•  در مواجهه با فراز و نشیب های زندگی، انسانیت انسان را بروز میدهد.
•  با اعتماد به نفس همواره صداقت و صراحت ملازم است.
•  خود کمبینی از انسان دور میشود.
•  رشد فردی و اجتماعی حاصل می آید.
•  منفی بافی و خیال بافی از انسان فاصله میگیرد.
•  رقابت سازنده به جای تقلید کورکورانه مینشیند.
•  خودشناسی، خودآگاهی و معرفت نفس در انسان بروز و ظهور مینماید.
•  اراده ها تقویت میگردد.
•  بردباری و شکیبایی معنا پیدا میکند.
•  یأس و ترس رخت برمیبندند.
• مواجهه سازنده جانشین پرخاشگری و انتقامجویی میگردد.
•  واقع بینی و قضاوت منطقی سر بر می آورد.
•  تنبیه ها و تشویق ها منطقی میشوند.
•  از چالش ها و کشمکش های خانوادگی و اجتماعی کاسته میشود.

اعتماد به نفس مهم است؛ زیرا که با این صفت ارزشمند، آدمی میتواند سرنوشتی ارزشمند و ابدی برای خود رقم زند. اصولی بر اعتماد به نفس حاکم است که لازم است کالبدشکافی شوند، افرادی که دارای اعتماد به نفس بالا هستند دارای ویژگی هایی می باشند، اعتماد به نفس پیامدهایی دارد، راهکارهایی موجب شکل گیری اعتماد به نفس در انسان میشود و اعتماد به نفس پایین نشانه ها و پیامدهایی دارد. موضوعات مزبور، مباحث فصل حاضر را تشکیل میدهند.