کتاب طراحی زندگی 3 – مدیریت احساسات

حس یکی از بنیادی ترین ابعاد وجودی انسان است. حس، شدت و ضعف دارد، گاهی ملایم است، گاهی میانه، و گاهی چنان نیرومند که تمام زوایای زندگی فرد را تحت سلطه خود می گیرد. احساس، فراتر از یک تجربه درونی، توانایی ساخت منطق را هم دارد.

بگذارید این را واضح تر بیان کنم: معمولاً انسان ها ابتدا چیزی را احساس میکنند، سپس اگر لازم باشد، بر اساس آن رفتار میکنند. اگر کسی از آنها دلیل بخواهد، سعی میکنند منطق تراشی کنند یا توضیحی عقلانی ارائه دهند. اما حقیقت این است که کمتر پیش می آید که نقطه آغازین رفتارهای انسان بر اساس منطق باشد.

احساسات معمولاً مقدم بر منطق اند. اگر هم کسی مورد پرسش و نقد قرار نگیرد، شاید اصلاً نیازی به منطقی سازی رفتار خود احساس نکند. حتی ممکن است تا پایان عمر بدون توجیه عقلانی به مسیر خود ادامه دهد. این مسأله حتی شامل کسانی که در منطق و استدلال مهارت دارند نیز می شود.

چه بسیار انسانهایی که استاد منطق اند، اما در زندگیشان سر سوزنی منطقی عمل نمی کنند. البته عکس این حالت هم ممکن است، ولی به ندرت پیش می آید: افرادی که منطقی زندگی میکنند، اما قواعد رسمی منطق را نمی دانند.

اما اکثریت انسان ها، حتی آنهایی که در منطق سررشته دارند، ابتدا بر اساس حس عمل میکنند و سپس برای آن، منطق می سازند؛ آن هم فقط در شرایطی که زیر سؤال بروند یا نیاز به توجیه احساس کنند. بنابراین، مبنای رفتارشناسی انسان حس است، نه منطق.